Als we de verzuimcijfers in Nederland nuchter bekijken na honderden gesprekken in de zorg en kinderopvang, is er maar één conclusie mogelijk: ons huidige systeem is volledig ingericht op de achterkant van verzuim. Er vloeien jaarlijks miljarden naar reparatie, terwijl de kansen aan de voorkant onbenut blijven.

We hebben in Nederland een enorme industrie opgebouwd rondom het managen van ziekte. Van verzekeraars tot arbodiensten: de focus ligt vrijwel uitsluitend op het herstellen van wat al kapot is.

De dwangbuis van de Wet Verbetering Poortwachter

Kijk bijvoorbeeld naar de Wet Verbetering Poortwachter. Deze wet dwingt organisaties in een keurslijf van controle, protocollen en bureaucratie — maar pas nadat iemand officieel is uitgevallen. Pas als de ziekmelding een feit is, gaan de deuren open en mag het budget rollen.

In de praktijk betekent dit dat we menselijke processen zijn gaan ombouwen tot medische labels. Er is in Nederland simpelweg geen werkend financieel model voor échte preventie. We proberen het leven in spreadsheets te passen:

• Rouw, de overgang of zware mantelzorg maken we "ziek", puur omdat de regels in Den Haag dat dicteren.
• Zolang we pas mogen handelen na een officiële ziekmelding, blijven we dweilen met de kraan open.

Verzuim is geen gebrek aan veerkracht

Het hoge verzuim in de zorg en kinderopvang is geen gebrek aan veerkracht van de medewerkers. Het is de directe uitkomst van een systeem dat weigert te investeren op het moment dat mensen nog aan het werk zijn.

Het is een maatschappelijke uitdaging die we samen moeten oplossen. En dat begint bij de politiek en beleidsmakers: Den Haag, het is tijd dat we de spelregels veranderen en preventie de ruimte geven die het verdient.

Investeer in de rookmelder, niet alleen in de brandweer

Laten we stoppen met het alleen financieren van de brandweer en eindelijk gaan investeren in de rookmelder. Geef organisaties de middelen om het fundament te verstevigen vóórdat het scheurt.

Laten we de volgorde omdraaien:

1. Gezondheid is geen kostenpost. Het is ons allergrootste kapitaal.
2. Van reparatie naar inzetbaarheid. Maak preventieve ondersteuning financieel en operationeel mogelijk.
3. Schrap de bureaucratie vooraf. Bied steun wanneer de eerste druk voelbaar is, niet pas na uitval.

Tijd voor actie

Wanneer gaan we in Den Haag eindelijk de overstap maken naar een echte investering in duurzame inzetbaarheid? Durven de beleidsmakers de spelregels te veranderen en de stap naar echte preventie te zetten?

‍